AB, AliExpress’e 629 Milyon Dolarlık Rekor Ceza Kesti!
Abi, bakın ne haber geldi bugün avrupa tarafından! Avrupa Birliği (AB) gerçekten AliExpress’e acımadı. Yani bildiğiniz e-ticaret devi Alibaba’nın iştiraki olan o meşhur platform, tam tamına 550 milyon avro yani 629 milyon dolar bir paraya çarptırıldı. Pazartesi günü duyurulan bu karar, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında verilen üçüncü büyük ceza olarak tarihe geçti. Olay ne derseniz? Yasa dışı, güvensiz ve taklit ürünlerin satışını engellemede platform yetersiz kalmış, AB’de bunu affetmedi işte.
Geçen yıl haziran ayında Avrupa Komisyonu AliExpress’i suçlamıştı. Dediler ki “Kardeşim sen yasa dışı ürünlerin yayılmasıyla ilgili riskleri değerlendirme ve azaltma yükümlülüğünü yerine getirmiyorsun.” Düzenleyici kurum, platforma 20 Ekim tarihine kadar çözüm önerileri sunması için süre vermiş. Ama bakalım ne olacak? Aralık ayında Komisyon bir değerlendirme yapacak. Eğer sunulan önlemleri yetersiz bulurlarsa iş daha da büyüyebilir, daha fazla yaptırım gelebilir. Yani bu ceza sadece başlangıç mı acaba?
AB’nin teknoloji şefi Henna Virkkunen çok sert konuştu. Gazetecilere yaptığı açıklamada dedi ki “Bu durum tüketiciler için çok tehlikeli, tüm kurallarımıza uyan şirketler için ise haksızdır.” Adam haklı, değil mi? Bir taraf kurallara uyuyor, diğer taraf taklit ürünlerle piyasayı dolduruyor. Virkkunen ayrıca AliExpress’in geçen yıl Avrupa’da 193 milyon kullanıcısı olduğunu belirtti. Düşünsenize, 193 milyon insan! Shein’in 156 milyon, Temu’nun ise 130 milyon kullanıcısı varmış. Virkkunen’in verdiği başka bir bilgi daha var: “Her beş Avrupalıdan biri ayda bir kez Shein, Temu ve AliExpress’ten alışveriş yaptığını söylüyor.” Yani bu platformlar artık herkesin hayatında.
Alibaba ise konuyla ilgili henüz açıklama yapmadı. Şaşırtıcı değil aslında, zira cezanın büyüklüğü karşısında ne diyeceklerini bilememiş olabilirler. Komisyonun yaptığı incelemede, AliExpress’in riskleri incelemek için yeterli personele sahip olup olmadığını düzgün şekilde analiz etmediği ortaya çıkmış. Hem de kendi sisteminin yasa dışı ürünleri tespit edip kaldırma konusundaki etkinliğini gözünde büyütmüşler. Yani abartmışlar yani.
Daha da kötüsü, düzenleyici kurum platformun tavsiye ve reklam sistemlerinin yasa dışı ürünlerin yayılmasını körüklediğini belirtti. Yani o size önerilen ürünler arasında sahteler de varmış meğersem. Ayrıca, yasa dışı ürünlerin benzer şekillerde yeniden ortaya çıkmasını önleme sistemini ölçmek için yalnızca tek bir sayısal göstergeye güvenmişler. Bu da çok zayıf bir yöntem.
Yetkililerin söylediğine göre, sahte ürünlerden güvensiz oyuncaklara ve tehlikeli kozmetik malzemelerine kadar pek çok sakıncalı ürün haftalarca çevrimiçi kalmaya devam etmiş. Düşünsenize bir anne, çocuğuna oyuncak alıyor ama o oyuncak güvensiz, içinde zararlı maddeler var. Veya bir kadın kozmetik alıyor ama o krem tehlikeli. İşte bu yüzden AB’nin gözüne girdiler. Komisyon ayrıca şirketin etkisiz yaptırım politikasının da altını çizdi: ceza alan satıcılar platformda yasa dışı ürün satmaya devam etmiş. Yani ceza yemiş adam, yine aynı şeyi yapıyor.
AliExpress tarafından uygulanan zorunlu “marka yetkilendirme” sistemi de işe yaramamış. Yetersiz personel varmış, hem de sahte ürün satan satıcılar tarafından kolayca devre dışı bırakılabiliyormuş. Yani sistem kalkan gibi değil, delik deşik.
Bu ceza Elon Musk’ın platformu X’e geçen yıl aralık ayında verilen 120 milyon avroluk cezayı ve Temu’ya bu yıl mayıs ayında verilen 200 milyon avroluk cezayı fersah fersah geride bıraktı. Hani diyorlar ya “rekor kırdı” diye, işte tam olarak o. AliExpress geçen yıl haziran ayında platformundaki yasa dışı ve pornografik materyallerle mücadele etmeyi kabul ederek küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar ulaşabilecek cezadan kurtulmuştu. Ama bu sefer kaçış yok.
Bakalım bu ceza diğer platformlara da bir ders olacak mı? Yani Shein hakkındaki soruşturma devam ediyor. Düzenleyici kurum, Dijital Hizmetler Yasası’nın yeni bir mevzuat olmasını hafifletici neden olarak görmüş, yoksa ceza daha da yüksek olabilirmiş. Neyse, gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
