AB’den Dev Yapay Zeka Hamlesi: 10 Milyar Euroluk Yatırım Yolda!
AB, yapay zeka yarışında geride kaldıdı, şimdi atağa geçiyor! Avrupa Birliği, ABD ve Çin’in gerisinde kaldığı yapay zeka teknolojilerinde farkı kapatmak için kolları sıvadı. Kıta genelinde tam 7 adet yapay zeka dev tesisinin kurulacağı açıklandı. Bu dev tesisler için 10 milyar euro, yani yaklaşık 11,5 milyar dolar harcanacak. Avrupa Komisyonu’ndan dumanı üstünde bir açıklama geldi, “Projeler için en az 20 milyar euroluk özel yatırım çekmeyi hedefliyoruz” dediler. İlk etapta 5 tesis düşünülüyormuş ama AB ülkelerinden gelen yoğun talep üzerine sayı 7’ye çıktı.
Bakın ne oldu, bu tesisler sadece bina değil yani. İçlerinde gelişmiş yapay zeka işlemcileri, yazılımlar, bulut teknolojileri, yüksek hızlı bağlantı ve dev veri merkezleri olacak. Bunların hepsi bir araya gelecek. Şu anda AB ülkelerinde 19 tane yapay zeka fabrikası çalışıyormuş, bu 7 dev tesis onlara eklenecek. Yani ağ büyüyor, Avrupa teknolojide söz sahibi olmak istiyor.
Reuters’ın geçtiği habere göre, AB’nin teknolojiden sorumlu Komisyon Üyesi Henna Virkkunen önemli açıklamalarda bulundu. “Yapay zeka gelişimi hızlanırken, yapay zeka dev tesisleri içindeki hesaplama gücünün ham ölçeğine erişim Avrupa için stratejik bir zorunluluktur” dedi. Yani adamlar diyorki, “Bunu yapmak zorundayız, yoksa geride kalırız”…
Sanayi liderliğinde yürütülen bu büyük girişim, AB ve üye ülkelerin ulusal fonlarından 10 milyar euroya kadar kamu desteği alacak. Devletin verdiği bu para, özel sektöründe cebinden para çıkarmasını sağlayacak. Hedef? Birlik genelinde en az 20 milyar euroluk özel yatırımı harekete geçirmek. Yani 10 milyar kamu, 20 milyar özel… Toplamda 30 milyar euroyu bulacak bir yatırım. İnanılmaz bir rakam!
Bu projeyle Avrupa’nın yapay zeka hesaplama kapasitesi devasa şekilde genişleyecek. Start-up’lar, ölçeklenen şirketler, KOBİ’ler, sanayi kuruluşları, akademi ve hatta kamu kurumları bile bu tesislerden faydalanacak. Gelişmiş sınır yapay zeka modellerini eğitmek, çıkarım yapmak ve ince ayar yapmak için gereken altyapıyı bu tesisler sağlayacak. Adamların derdi ne? Avrupa’nın kendi yapay zekasını, kendi kurallarıyla geliştirmesi. AB kuralları ve değerlerine uygun bir teknoloji istiyorlar.
Yani bu tesislerde geliştirilen her şey, AB’nin veri koruma, güvenlik, emniyet ve etik standartlarına tabi olacak. Kimse keyfine göre takılmayacak yani… Teknoloji sağlayıcıları, bulut hizmeti firmaları, kamu kurumları, yatırımcılar bir araya gelip konsorsiyumlar kuracak. Ya da özel amaçlı şirketler (SPV) kuracaklar. Bunlar ihaleye katılmak için başvurabilecek.
Dev tesislerin nerede kurulacağı da esnek. Tek bir üye ülkede tek bir sahada olabilir, birden fazla konumda da olabilir. Hatta sınır ötesi mimariler şeklinde, yani dağıtılmış yapay zeka hesaplama tesisleri olarak da yapılabilecek. Birden fazla ülkeyi kapsayan projeler de mümkün. Başvurular rekabetçi bir değerlendirme sürecinden geçecek. Kim daha iyiyse o kazanacak.
Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortak Girişimi, yani EuroHPC JU, bu işin başında olacak. Üye ülkelerle birlikte seçilen tesislerden hesaplama erişim süresini ortaklaşa tedarik edecekler. Bu arada, 18 üye ülke EuroHPC JU ile ortak tedarik anlaşması imzaladı. İmzalayan ülkeler: Almanya, Çekya, Danimarka, Estonya, Fransa, Finlandiya, Hırvatistan, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Yunanistan, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Portekiz ve Slovakya. Dikkat ederseniz listede Avusturya ve Belçika yok. Hollanda da yokmuş. Yani herkes bu işe dahil değil, bazıları kenarda duruyor.
Peki bu paralar nasıl dağıtılacak? İki geliştirme aşaması ve iki ayrı grup var. Birinci grupta en fazla 4 proje olacak. Bu projeler birinci aşamada 100 milyon euroya kadar, ikinci aşamada ise proje başına 400 milyon euroya kadar AB finansmanı alabilecek. Bu gruptaki her tesis, ilk aşamada Avrupa’nın şu anki en güçlü yapay zeka fabrikasındaki işlemci kadarını kurmak zorunda. İkinci aşamada ise kapasiteyi en az üç katına çıkarması gerekiyor.
İkinci grup daha da büyük. En fazla 3 proje desteklenecek. Birinci aşamada 200 milyon euroya kadar, ikinci aşamada proje başına 800 milyon euroya kadar AB fonu alabilecekler. Bu gruptaki her tesis, Avrupa’nın en güçlü fabrikasındakinin 2 katına kadar işlemci kuracak. İkinci aşamada kapasiteyi en az dört katına çıkarması şart. Yani işler büyük, paralar büyük…
Gelişmiş yapay zeka, çok özel hesaplama donanımlarına dayanıyor. Bunu herkes biliyor. Küresel ölçekte yapay zeka kullanımı hızlanırken, büyük ölçekli egemen yapay zeka altyapısına erişim Avrupa için kritik. Sanayi rekabetçiliği ve teknolojik egemenlik meselesi bu. Konsorsiyumlar, donanımı Avrupa’dan veya benzer düşüncedeki ülkelerden tedarik edebilecek. Bir kısmı Avrupalı start-up ve ölçeklenen şirketlere ayrılacak. Böylece Avrupa dijital tedarik zinciri de güçlenecek.
AB ayrıca üç büyük ABD’li donanım sağlayıcısıyla niyet mektubu imzaladı. AMD, Nvidia ve Qualcomm. Bunlar yapay zeka çipleri ve donanımları konusunda dev firmalar. Anlaşmalar, projelerdeki grupların ve konsorsiyumların ihtiyaç duyduğu çiplere ve donanımlara kesintisiz erişim sağlamayı amaçlıyor. Yani AB bir yandan kendi tedarik zincirini kurmaya çalışırken, diğer yandan ABD’li devlerle de anlaşıyor. İki taraflı bir strateji…
İhale süreci 12 Kasım 2026’da kapanacak. EuroHPC JU değerlendirme yapacak, kazananlar 2027 başında açıklanacak. İnşaatın 2027’de başlaması planlanıyor. Seçilen tesislerin, sözleşme imzasından itibaren en fazla 18 ay içinde faaliyete geçmesi bekleniyor. Yani 2028’in ortalarına doğru bu tesisler çalışmaya başlayacak.
İşte böyle arkadaşlar… AB, yapay zeka yarışında geri kalmamak için varını yoğunu ortaya koyuyor. Bakalım bu dev yatırım Avrupa’yı teknolojide zirveye taşıyacak mı? Yoksa ABD ve Çin’in gerisinde kalmaya devam mı edecek? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
