Beyin yaşlanmasında yeni ipucu: 50 yaşından sonra değişmeye başlıyor
Science dergisinde yayımlanan bir araştırmada, hippocampus bölgesindeki hücreler farklı yaş gruplarında incelendi. Columbia Üniversitesi, New York Genom Merkezi ve California Üniversitesi araştırmacıları, yaş ilerledikçe beynin hücresel yapısında ve genlerin çalışma biçiminde önemli değişimler gözlemledi. Çalışma, bu değişimleri 50–75 yaş arası bireylerde daha belirgin buldu.
Araştırmada en dikkat çekici bulgu, mikroglia hücrelerinde ortaya çıktı. Yaşamın erken döneminde oluşan bu hücrelerin sayısı 50–75 yaş aralığında hızla azaldı; yerine kan‑beyin bariyerine benzer, moleküler olarak benzer mikroglia‑benzeri hücreler yerleşti. Bu durum, mikroglia hücrelerinin hayat boyu beyinde kalma görüşünü çürütüyor. Yeni hücrelerde iltihaplanmayla ilişkili özelliklerin daha güçlü olduğu belirlendi ve bu durum yaşlanan beyinlerde uzun süreli iltihabın artmasına katkıda bulunabilir.
Çalışma ayrıca, kan‑beyin bariyerini koruyan hücrelerin önemli ölçüde azaldığını ve DNA’nın hücre içindeki üç boyutlu düzeninin de yaşla birlikte bozulduğunu ortaya koydu. Bu yapı, genlerin aktif veya pasif olmasında kritik rol oynar. New York Genom Merkezi Bilimsel Direktörü ve CEO’su Bing Ren, “Bu hücreler temizlik görevlerini yerine getiremediğinde, iltihaplanma süreçlerini tetikleyebilecek toksik maddeler birikir ve bu durum nörodejeneratif hastalıklara katkıda bulunabilir.” ifadelerini kullandı. Bu bulgular, beyin yaşlanmasının bağışıklık, damar ve sinir sistemlerinde eş zamanlı değişimleri içerdiğini gösteriyor.
