TCMB’den uzaktan kimlik tespitinde yeni kurallar: Biyometrik veri düzenlemesi
TCMB, 4 Eylül 2026’da Resmi Gazete No 33360’da yayımladığı tebliğle, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının bilgi sistemleri ve ödeme hizmeti sağlayıcılarının veri paylaşım servislerine ilişkin yeni kurallar getirdi. Tebliğ, uzaktan kimlik tespiti süreçlerini güncelleyerek, bu süreçlerin hem kimlik belgesinin hem de kimliği tespit edilecek kişinin biyometrik verilerinin doğrulanmasını zorunlu kıldı.
Yeni düzenleme, 1 Aralık 2021 tarihli Resmi Gazete No 31676’da yer alan tanımlar maddesine “kimlik belgesi” tanımını ekledi. Bu kapsamda, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönetmeliği’nde tanımlanan kimlik kartı artık “kimlik belgesi” olarak değerlendirilecek. Aynı zamanda “T.C. Kimlik Kartının” ifadesi “kimlik belgesinin” olarak değiştirildi. Bu değişiklik, kimlik belgesinin kapsamını genişleterek, kimlik kartı da dahil olmak üzere her türlü kimlik belgesinin aynı kurallara tabi olmasını sağlıyor.
Tebliğ kapsamında, uzaktan kimlik tespiti için temin edilen kimlik belgesinin doğruluğu esas olarak yakın alan iletişimi (NFC) ile kontrol edilmelidir. Beyaz ışık altında ayırt edilebilen güvenlik öğeleri, fotoğraf ve imza gibi unsurların orijinalliği ve bütünlüğü test edilmeli, belgenin ön‑arka yüzü kesintisiz kayıt altında görsel olarak incelenmelidir. NFC ile doğrulama mümkün olmadığında, optik karakter tanıma, kart okuyucu veya Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) görüşü alınarak banka tarafından belirlenecek diğer yöntemlerden en az biri uygulanmalıdır. Anonim ön ödemeli araçlarda tek seferlik ödeme işlemlerinde kimlik tespiti zorunlu değildir; belirli elektronik para işlemlerinde ise MASAK Genel Tebliği (Sıra No 5) kapsamında uzaktan iletişim aracı kullanılması durumunda birinci fıkra hükümleri uygulanmayacaktır. Yabancı uyruklu gerçek kişiler için ise, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO) 9303 standardına uygun ve NFC özelliği bulunan pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Tebliğ, yayımlandığı gün itibariyle yürürlüğe girdi ve hükümlerinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.
