Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48, Bedfordshire’de yaşayan ve iki çocuk babası olan bir hasta, 11 milimetrelik kanserli olmayan bir hipofiz tümörüyle ilgili gerçek‑zamanlı yapay zeka desteğiyle cerrahi müdahale edilen ilk kişi oldu. Yaklaşık 18 ay önce öğle arasında yaptıkları yürüyüşlerden birinde yolda bilincini kaybederek nöbet geçiren Hibbert, MR taramasında hipofiz bezinde tümör tespit edildi. Tümör, hem karotid arterlere hem de görmeyi sağlayan optik sinirlere yakın konumda bulunuyordu; bu yüzden zamanla görme kaybına yol açabilirdi.

Operasyon University College London Hastanesi’nde endoskopik bir yaklaşımla gerçekleştirildi. Cerrahlar burundan yerleştirilen ince endoskopla canlı video izlediklerinde, geliştirilen yapay zeka sistemi anlık olarak görüntüleri analiz etti. Sistem, cerrahi aletlerin konumunu takip etti ve damar ile sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Araştırmacılar, yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatı videosunu kullanarak bu yapay zekayı eğitti; sistem, yüz tanıma teknolojisinin beyin anatomisine uyarlanmış versiyonu gibi çalışıyor. Yapay zeka cerrahların yerini almıyor; tüm kontrol ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda kalıyor.

Ameliyat sonrası Hibbert’in görmesi belirgin şekilde iyileşti. Gözlerini açtığında yaklaşık 360 derece görüşü varmış gibi hissettiğini ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görme kalitesi daha da yükseldi; enerjisi geri geldi ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkiler ortadan kalktı. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek deneyimini paylaştı. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahları desteklediğini, kontrolün tamamen doktorlarda kaldığını vurguladı.